shop
0

Klustips – LED-knipperlichten monteren

De Light Emitting Diodes (LED-)technologie kent vele voordelen, zeker voor motorrijders. Zo kan je het hele formaat aanzienlijk kleiner houden doordat de LED's veel minder stroom gebruiken en al gauw veel licht geven, klein is heel fijn dus. Ook kunnen de designers het in vele vormen verpakken en kan je die enorme pollepels die je anders aan je motor hebt hangen lekker er af slopen. Ook kennen LED's een langere levensduur dus geen getut meer met vaak lampjes vervangen.

Aan de slag!
Geen wonder dus dat velen ervoor kiezen als er eenmaal besloten is de knipperlichten te vervangen of je een leuk project aan het bouwen bent om dan voor LED's te gaan. Ten opzichte van originele spullen scheelt het vaak ook nog een hoop geld.

Eenvoudigweg vervangen gaat zomaar niet!
LED's hebben een aanzienlijk lager wattage nodig om te werken dan conventionele lampjes. Als er een knipperlicht is overleden dan merk je dat aan het feit dat de overige knipperlichten sneller gaan knipperen als je die inschakelt. Het relais ziet dan voor de helft stroom komen en de overige knippers krijgen dan teveel energie.

Dit gebeurt dan ook als je bijvoorbeeld (aan en kant) twee 21-wattlampjes vervangt door 1,5 watt LED's. Het originele relais van 42 watt (2 x 21) zal dan 14 keer teveel stroom doorgeven aan de nieuwe LED's. Dat werkt niet.

Dit probleem kent twee eenvoudige oplossingen: oftewel je monteert een speciaal relais voor LED's of je plaatst er een weerstand tussen. Overigens horen de knipperlichten tussen de 60 en 90 keer per minuut te knipperen.

LED's of weerstandjes?
De eenvoudige manier, het vervangen van het relais kan als je met het volgende rekening houdt:
– twee aparte controlelampjes in je dashboard (dus niet een gezamenlijke voor allebei de knippers
– geen pieper (je weet wel die dat piepje geeft als je knipperlicht aan en uit gaat), of alarmlichten
– het originele relais mag niet in gebruik zijn voor meerdere functies (te herkennen aan meer dan drie kabeluitgangen)
Als je deze zaken hebt gecontroleerd dan kan je een ander relais monteren of met weerstandjes in de weer gaan. Niks staat dan nog je knipperpret in de weg!

Let op: Ook al lijken de aansluitingen op elkaar, sommige originele relais kunnen andere aansluitingen hebben dan degene waarmee je het vervangt. Controleer dan eerst met een (LED-) multitester, hou de montagehandleiding van het relais bij de hand. Mochten de stekkers niet passen gebruik zet er dan een stuk kabel tussen met andere stekkers zodat je niet in de originele kabelboom hoeft te knippen.

Welke weerstanden zijn nodig?
Helaas is er weinig uniformiteit in de knipperbollenbranche: er worden wattages gebruikt van 10, 18 en 21 watt per knipperlicht. En bij de LED-versies zitten er ook nogal wat verschillen. Omdat het standaardrelais dan helemaal mal zou worden als er allemaal verschillende wattages gebruikt zouden worden heeft de God van de Elektra nog even wat onderzoek en rekenwerk verricht voor je gaat shoppen, en hier zijn de resultaten:
– Wattage vaststellen van de originele gloeilampen vaststellen (staat op het glas) en x2 nemen
– Wattage vaststellen van een LED-lampje en x2 nemen
– Het verschil tussen de twee waardes vaststellen en dan een weerstand nemen die daar het gemiddelde van is, of daar in de buurt komt (zie tabel beneden).

stap 1

WAAR JE OP MOET LETTEN

Let op of er een E-keurmerk in staat

WAAR JE OP MOET LETTEN

Zorg dat je nieuwe knipperlichten zijn voorzien van de nodige E-keurmerken voor het geval je ooit oog in oog komt te staan met een keurmeester van het RDW of een overijverige agent. Goedgekeurde knipperlichten zijn te herkennen aan de cijfers 1, 1a, 1b of 11 en voor montage aan de achterzijde 2, 2a, 2b of 12 (zie foto 2).

De meeste Motozoom knipperlichten hebben die typegoedkeuring dus daar hoef je je geen zorgen om te maken. Ook bestaat er volgens EU-regels een minimale afstand die er tussen de knipperlichten moet zijn: aan de voorkant is dit 240 mm en achter 180mm. In principe kan je op elke motor met 12 volt boordspanning LED's monteren.

Het is wel handig al de nodige kennis te hebben van elektronica, mocht dit niet het geval zijn dan kan je wellicht het werk beter aan een specialist overlaten. Ook als je een motor hebt met een complexe draadboom (zoals BMW's met CAN-bus) dan is dit aan te bevelen. Mocht je een motor hebben waar nog fabrieksgarantie op zit check dan even met je dealer of je wel zomaar de knipperlichten kan vervangen.

stap 2

MONTAGE VAN HET LED-RELAIS

Let op de juiste polariteit!

MONTAGE VAN HET LED-RELAIS

Als je het relais vervangt dan hoef je je niet bezig te houden met weerstanden. Het relais werkt bijvoorbeeld van 1-30 watt (staat erop) en bij een voortdurend gelijke frequentie, dus onafhankelijk van hoe deze belast wordt. De montage kan alleen onder de voorwaarden zoals hiervoor beschreven. Sluit ook alles aan op de juiste polen om te voorkomen dat je de boel stukmaakt. Je hoeft dan ook vaak niet te rekenen op garantie.

stap 3

DIT HEB JE NODIG

LED-knipperlichten, 2 weerstandjes, 4 adapterkabels, covers

DIT HEB JE NODIG

Als voorbeeld hebben we een Kawasaki Z750 genomen en gaan we bekijken wat en waar alles het best gemonteerd wordt.

De LED-knipperlichten die we gebruiken zijn licht gebogen en zijn linksvoor en rechtsachter uitwisselbaar, en ook rechtsvoor en linksachter.

Volgens de voorgaande rekensom hebben we een gemiddelde vastgesteld voor de juiste keuze van weerstanden:
Een standaardknipperlicht heeft 10 watt, x2 = 20 watt Een LED-knipperlicht heeft 1,5 watt, x2 = 3 watt. Het verschil: 17 watt De weerstand moet dus zo rond de 17 watt zijn om uiteindelijk een goede knipperfrequentie te hebben. We kunnen dan het beste een weerstand gebruiken die met 8,2 ohm 18 watt vervangt.

Omdat je motor links dan wel rechts voor en achter altijd tegelijk knippert hebben we twee van deze weerstanden nodig. Heel handig zijn de prefab adapterkabels voor motoren van Japanse makelij die MotoZoom ook levert. Deze kan je plug-and-play gebruiken omdat ze aan de ene kant stekkers hebben die je zo aan je kabelboom kunt aansluiten en aan de andere kant aan de knipperlichten.

Als je de originele knipperlichten demonteert en de nieuwe wilt monteren is de kans groot dat het gat waar ze bevestigd zijn te groot zijn en je nieuwe miniknippers er gewoon doorheen vallen. Motozoom levert dan afdekkappen om dat netjes af te dichten.

Op de Kawasaki uit het voorbeeld past het zeker, maar mocht je een andere motor hebben en het niet helemaal mooi uitpakken, dan valt er wel wat te doen met vulringen o.i.d.

stap 4

We gaan ze vervangen!

Het kuipje moet er even af

We gaan ze vervangen!

Maak eerst de minpool van de accu los als je aan de elektrische installatie van je motor gaat werken om kortsluiting te voorkomen. Om de voorste knippers te vervangen moet eerst het kuipje worden gedemonteerd. Leg hem netjes weg op een zachte ondergrond om krassen te voorkomen.

stap 5

Demontage

Covers opmaat scheelt je een hoop gezaag en gevijl

Demontage

Nu kan je de af fabriek gemonteerde knipperlichten demonteren en de nieuwe met covers monteren, let op dat je ze niet al te strak aandraait! Mini-knipperlichten hebben vaak een fijner schroefdraad (van M10 x 1,25) dan standaarbouten en moeren, die M10 x 1,5 zijn. Mocht je eens een moertje op de grond laten vallen die dan prompt onvindbaar is (ze vallen altijd op een rare plek) zorg dan voor een goede vervanging.

stap 6

Kabels verbinden

Dankzij de adapterkabels blijft de kabelboom intact

Kabels verbinden

In de volgende stap ga je alle kabels weer met elkaar verbinden. LED's werken alleen als de polen juist zijn aangesloten. Als je op je motor geen verschillende kleuren hiervoor kan ontdekken dan kan een elektrisch schema je op weg helpen. Of gewoonweg proberen, 50/50 kans en LED's gaan er niet stuk van. Aan de andere kant doe je hetzelfde en het kuipje kan weer op z'n plek. Voorzichtig met de kruiskopschroeven, deze draaien in kunststof en dat draai je makkelijk stuk.

stap 7

Kontje verwijderen

Kontje eraf en de knipperlichten demonteren

Kontje verwijderen

Voor de montage van de achterste knipperlichten en de weerstanden moet je het zadel en het kontje verwijderen. Voorzichtig met zo'n kunststoffen kontje want het zijn dure spullen als je ze moet vervangen. Net als aan de voorkant nu de oude knipperlichten demonteren en de nieuwe met covers er weer op. Laat de bekabeling zo lopen zoals bij het origineel.

stap 8

Bekabeling

Juist aangesloten: knipperlichten, weerstand en adapterkabel in één

Bekabeling

Laat de bekabeling zo lopen zoals bij het origineel.

stap 9

WEERSTANDEN PLAATSEN

De weerstandjes aansluiten bij het kontje

Weerstanden plaatsen

Nu gaan we de weerstanden plaatsen, deze zijn reeds parallel geschakeld voor ze in hun isolatiejasje gingen. Deze weerstanden doen niet aan plussen en minnen, dus het is niet belangrijk of je ze linksom of rechtsom monteert. De stekkers die je al besteld had komen nu van pas. Voor elke kant van je motor heb je een weerstand nodig en die komt tussen de kabelboom en je nieuwe knipperlichten.

stap 10

Hitte is niet alles

Weerstanden onder het zadel gemonteerd

Hitte is niet alles

Zorg voor een goede plek want de weerstanden kunnen het behoorlijk warm krijgen mocht je de knipperlichten vaak gebruken (bijvoorbeeld als je langs een file rijdt, of je motor met pech hebt staan en je de alarmlichten gebruikt). Het kan dan zelfs oplopen tot zo'n 100ºC! Sluit ze dus niet helemaal af en hou ze uit de buurt van kunststofdelen. Het is slim een plaatje uit aluminium te gebruiken om ze op te plaatsen en deze een goede plek te geven. Op de Z 750 hebben we een plekje gevonden naast de besturingsunit. De weerstand voor de rechterknippers hebben we aan de rechterkant met 3mm-boutjes bevestigd en voor de linkerkant links van de besturingsunit. Aan deze kant kan je hem echter niet direct aan het metaal bevestigen want je loopt dan het risico dat je door de besturingsunit heengaat en die dus beschadigd. Hier hebben we de weerstand op een metalen plaatje geschroefd en die in z'n geheel onder de 'black box' geschoven. De weerstanden kan je op elke mogelijke plek monteren, maar hou er rekening mee dat ze dus erg heet kunnen worden. Een plekje in de rijwind is dus het gunstigst.

stap 11

WEL KNIPPEREN, NIET KNIPPEREN: DE GROTE KNIPPERTEST

De infraroodthermomete laat al snel 79º zien

Wel knipperen, niet knipperen: de grote knippertest

Als alles zit aangesloten en je ook de minkabel van je accu weer hebt vastgezet kan je gaan bekijken of alles werkt zo het hoort. We hebben even de temperatuur gemeten van de weerstanden en die loopt al snel op naar zo'n 80º. Vastzetten met tape o.i.d. is dus zinloos, en let ook op met het kunststof van kuipen en dergelijke. Als alles naar wens werkt kunnen kontje en zadel er weer op.

stap 12

TIP!

Zelf aangelegde kabels isoleren.

TIP!

Als de adapterkabels geen uitkomst bieden, is het van belang dat je zelf aangelegde bekabeling goed is geïsoleerd en lang meegaat. Solderen en vervolgens met een krimpkous isoleren is een optie, maar je kan ook met stekkertjes in de weer gaan. 

Let op: Er zijn ook kabelschoentangen verkrijgbaar die alleen werken met geïsoleerde stekkers en dus niet met de japanse stekkers. Je kan deze herkennen aan een rood, blauw of geel vlak op de uiteinden van de tang.

Benodigde artikelen

Tot slot


Waarden van de afzonderlijke weerstanden:
Weerstand van 10 Ohm, "vervangt" 14,4 watt 
Weerstand van  8,2 Ohm, "vervangt" 18 Watt 
Weerstand van  7.5 Ohm, "vervangt" 19,2 Watt

Mocht je hebben uitgerekend dat er een andere weerstand moet komen dan in de tabel vermeld staat, dan kan je altijd bij de elektronicahandel terecht. Let op dat je er wel eentje neemt die gekoeld wordt of kan worden, dus met koelribben.

Let op: De klustips bestaan uit algemene handelingen die per voertuig of individuele onderdelen zeer kunnen verschillen. Ook kunnen omstandigheden per locatie nogal verschillen. We kunnen dus geen enkele verantwoordelijkheid voor de juistheid van de informatie in de klustips nemen. Dank voor je begrip.
Laagste prijs garantie
Snelle verzending
Gratis verzendkosten
Gratis betaalkosten
Gratis 1 jaar retourneren
Achteraf betalen